Interview met Thapelo Phiri, projectcoördinator Boys Matter
Wanneer Thapelo Phiri over Boys Matter spreekt, valt één ding meteen op: hij praat niet alleen over plannen, maar ook over luisteren. In 2025 bracht hij veel tijd door in klaslokalen, buurthuizen en gemeenschappen door heel Zuid-Afrika. Dit zijn de plekken waar jongens opgroeien in omstandigheden die vaak allesbehalve veilig zijn. Thapelo’s ervaringen vormden de basis voor de landelijke uitrol van het Boys Matter programma. “Voordat je kunt opschalen, moet je begrijpen hoe jongens leven,” zegt Thapelo. “Niet vanachter een bureau, maar midden in hun dagelijkse realiteit.”
Ontstaan uit noodzaak
Boys Matter is ontwikkeld omdat er te weinig psychosociale ondersteuning is voor jongens die opgroeien in armoede en onzekerheid. Veel van hen krijgen te maken met geweld, verslaving, schooluitval en een gebrek aan positieve mannelijke rolmodellen. Tegelijk wordt er vaak van hen verwacht dat ze ‘sterk zijn’ en het zelf oplossen.
Boys Matter doorbreekt dit patroon. Het programma biedt veilige, gestructureerde plekken waar jongens kunnen praten, leren en oefenen met gezonde vormen van mannelijkheid. “Zonder steun verandert ‘je redden’ al snel in boosheid, terugtrekking of risicogedrag,” legt Thapelo uit. “Wij grijpen vroeg in, voordat die cirkel zich vastzet.”
Eerst leren, dan groeien
In 2025 bezocht Thapelo vijf MAMA partners waar Boys Matter vanaf nu wordt uitgevoerd: Woza Moya, Thamsanqa, Ndlovu, Ubuntu4All en James House. Het doel: begrijpen hoe het programma werkt in verschillende contexten en wat de PAPAS nodig hebben om hun rol goed te vervullen.
Wat hem het meest bijbleef, was de impact van sterke begeleiding. Thapelo zag met eigen ogen hoe PAPAS met rollenspellen, beweging en muziek moeilijke thema’s bespreekbaar maken. Jongens deden actief mee, voelden zich veilig en durfden zich uit te spreken.
De bezoeken brachten ook belangrijke leerpunten aan het licht. Verschillen in ervaring en aanpak onderstreepten het belang van goede ondersteuning en gedeeld leren. Die inzichten leidden tot een duidelijke keuze: investeren in een versterkte, gezamenlijke training voor alle PAPAS, gebaseerd op wat in de praktijk werkt.
Eén programma, veel verschillende werkelijkheden
Een belangrijke les uit 2025: geen enkele gemeenschap is hetzelfde. “Bij onze partners rond Kaapstad spraken jongens openlijk over bendes, drugs, geweld en branden in sloppenwijken,” vertelt Thapelo. “Een sessie over brandveiligheid ging daar letterlijk over overleven.”
In meer landelijke gebieden draaien de uitdagingen vooral om alcoholmisbruik, traditionele genderrollen en isolement. Die verschillen maken één ding duidelijk: Boys Matter moet flexibel zijn. Het curriculum is daarom modulair opgebouwd. Het behandelt vaste thema’s zoals identiteit, respect en emoties, maar laat ruimte voor lokale accenten. “Een standaardaanpak werkt niet,” zegt Thapelo. “Leren begint bij herkenning.”
Zichtbare impact
Hoewel 2025 vooral een jaar van opbouwen en leren was, zagen PAPAS al duidelijke veranderingen. Jongens deden actiever mee, durfden meer te zeggen en gingen anders met elkaar om.
Thapelo herinnert zich een jongen van twaalf die in het begin nauwelijks sprak. “Bij de derde bijeenkomst speelde hij vrijwillig een rollenspel over conflictoplossing, voor de groep. Dat moment liet zien wat veiligheid doet: het geeft moed.”
Ook thuis sijpelt het programma door. PAPAS vertellen dat jongens gedrag ter discussie stellen bij vrienden, broers en zussen. Kleine gesprekken, met grote gevolgen. “Zo verspreidt verandering zich,”* zegt Thapelo. “Stap voor stap.”
Vooruitkijken
Met een aangescherpt curriculum, sterkere samenwerking en een duidelijke trainingsaanpak gaat Boys Matter de volgende fase in. *“De kracht zit bij onze MAMA partners en bij de PAPAS,” besluit Thapelo. “Als we hen goed ondersteunen, kunnen we blijvend verschil maken in hoe jongens zichzelf zien. En hoe hun gemeenschap naar hen kijkt.”
