Van hopeloze oma tot krachtige MAMA

Het is juni 2006. Mary klopt aan bij het project Fanang Diatla. Hopeloos is ze. Vel over been, moe, arm en oud. Héél eerlijk gezegd zou ze het liefst een einde maken aan haar leven. Maar dat kan niet. Want Mary is niet alleen. Ze heeft 9 kleinkinderen die van haar afhankelijk zijn. Ze heeft hen niets te bieden met haar kleine uitkering, maar als zij overlijdt hebben ze niemand meer. Hun ouders zijn overleden aan aids; van haar 6 kinderen verloor Mary er 4 aan deze ziekte. Met dat verdriet leeft ze dag in dag uit. Elke dag opnieuw doet ze wat ze kan om haar 9 kleinkinderen te voeden, maar toch moet ze toezien hoe ze met honger naar bed gaan. Dat is waarom Mary hier is, vandaag. Ze heeft gehoord van Agnes Qwabe die kinderen opvangt. En te eten geeft.

De dag dat Mary aanklopte bij Fanang Diatla staat nog vers in haar geheugen. En ook in dat van Agnes Qwabe, die aan het roer staat van dit project in de provincie Limpopo in Zuid-Afrika. De ontmoeting tussen Mary en Agnes was namelijk de aanleiding voor een nieuw programma in Ga Mamba, de omgeving waar Mary met haar kleinkinderen woont. Door de diepe nood van Mary besloot Agnes dat ook in deze buurt hulp nodig was. Ze startte een ‘drop-in centre’ om allereerst de 9 kleinkinderen van Mary op te vangen!

Van 9 naar 189 kinderen
Inmiddels maken er niet langer 9, maar 189 kinderen gebruik van het drop-in centre in Ga Mamba! In deze arme, afgelegen omgeving betekent het eenvoudige gebouwtje van Fanang Diatla een wereld van verschil. De grote groentetuin buiten en de rondscharrelende kippen in de ren maken het plaatje compleet. Elke doordeweekse dag komen kwetsbare kinderen uit de verre omgeving hiernaartoe. Om half zeven ’s ochtends al krijgen ze ontbijt, voordat ze naar school gaan. Want met een lege maag kun je niet leren. Na schooltijd komen ze terug voor naschoolse activiteiten, vaardigheidslessen, huiswerkbegeleiding en natuurlijk weer een gezonde maaltijd.

Een liefdevolle haven
Voor al deze kinderen is de thuissituatie zorgelijk. De werkloosheid en de armoede zijn groot! De meeste kinderen leven met alleen een moeder, oma of oudere broer of zus. Veel ouders zijn overleden aan aids. Degenen die nog wel in leven zijn, zijn veel van huis om een beetje inkomen bij elkaar te verdienen. Voor de kinderen is er vaak niets. Net als bij oma Mary in 2006 is de situatie voor hen vaak hopeloos… In het drop-in centre van Fanang Diatla vinden deze kwetsbare kinderen een liefdevolle haven! Een plek waar ze veilig zijn en waar naar hen wordt omgekeken. Ze kunnen er niet alleen hun honger stillen, maar ook hun verhaal kwijt. En heerlijk spelen met de andere kinderen.

Zorg op maat
De zorg van Fanang Diatla in Ga Mamba gaat nog veel verder dan alleen de dagelijkse opvang. Vanuit het drop-in centre worden voedselpakketten uitgereikt aan kwetsbare gezinnen en wordt geregeld dat kinderen naar school kunnen. Ook psychosociale steun is onderdeel van het programma. De MAMAS van het project gaan de buurt in om met families te praten over de problemen die zij tegenkomen. Ze leggen huisbezoeken af om te kijken hoe de thuissituatie in gezinnen is. Hier wordt de hulpverlening op aangepast. Zo zijn er droevig genoeg veel kindgezinnen: gezinnen zonder ouders waar een oudste broer of zus de zorg draagt. Fanang Diatla zorgt dat deze kinderen er niet langer alleen voor staan. Soms worden de kinderen uit zo’n gezin opgenomen in de permanente opvang van Fanang Diatla. Wanneer kinderen liever thuis willen blijven wonen, wordt een buurvrouw of familielid gezocht die een oogje in het zeil houdt. Alles wordt op alles gezet om de verantwoordelijkheid weg te nemen van de schouders van een oudste kind van vaak nog geen 16 jaar, die ook zelf aan zijn of haar schoolwerk moet denken!

Wereld van verschil
Mary is sinds de start een van de vaste medewerkers van het drop-in centre in Ga Mamba. Bijna dagelijks is ze aanwezig om de kinderen op te vangen, met hen te eten en te praten, te werken in de groentetuin en eventueel te helpen bij het huiswerk. Waar ze 5 jaar geleden de zorg voor haar 9 kleinkinderen niet meer aankon, biedt ze nu zorg aan nog veel meer kinderen! Van een wanhopige oma is ze verandert in een krachtige MAMA. Hoe dat kan? Mary heeft weer hoop! Dankzij Fanang Diatla kan ze het leven weer aan. De maandelijkse voedselpakketten, het feit dat haar kleinkinderen naar school gaan, de psychosociale support vanuit het project, de onvoorwaardelijke steun van Agnes: het heeft haar er weer bovenop geholpen! Met haar 9 kleinkinderen gaat het nu goed. Ze zijn gezond en zitten allemaal op school. En Mary heeft tijd en energie om zich in te zetten voor een betere toekomst voor nog tientallen kinderen!

Het is oktober 2011. Mary klopt aan bij het project Fanang Diatla. Dolblij is ze. Trots, dankbaar en vol verwachting. Ze kan niet wachten om het goede nieuws met Agnes te delen. Vanmorgen kwam eindelijk het bericht binnen over Dikjitho, haar oudste kleindochter van 17. Ze heeft een beurs gekregen voor een vervolgopleiding! Mary kan het nog bijna niet geloven. Wie had dat ooit durven hopen? Dat kleine, hongerige, 12-jarige meisje van 5 jaar geleden is nu een mooie, sterke, zelfstandige jongedame die met een paar maanden naar de grote stad zal gaan om te studeren! Als Agnes de deur opent, hoeft Mary niet eens te vertellen wat er is. Agnes weet al genoeg. De twee vallen elkaar in de armen en doen ter plekke een vreugdedans…

V.l.n.r.: Een dankbare oma Mary, MAMA Agnes en kleindochter Dikjitho

Lees meer over Fanang Diatla